![\"odchudzanie\"](\"https:\/\/healthyketodiet.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/odchudzanie.jpg\")
Przez wiele os\u00f3b oty\u0142o\u015b\u0107 postrzegana jest wy\u0142\u0105cznie jako problem estetyczny, podczas gdy w rzeczywisto\u015bci oty\u0142o\u015b\u0107 to bardzo gro\u017ane zaburzenie zdrowotne. Nie bez przyczyny oty\u0142o\u015b\u0107 uznana zosta\u0142a za chorob\u0119 – jest to zaburzenie hormonalno – metaboliczne ze wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cym przewlek\u0142ym stanem zapalnym.<\/p>\n
<\/p>\n
Od 2002 roku oty\u0142o\u015b\u0107 uznawana jest przez \u015awiatow\u0105 Organizacj\u0119 Zdrowia za jedno z najistotniejszych zagro\u017ce\u0144 zdrowotnych<\/strong>. Okazuje si\u0119 bowiem, \u017ce oty\u0142o\u015b\u0107 sama w sobie jest powa\u017cn\u0105 chorob\u0105, ponadto sprzyja rozwojowi innych chor\u00f3b przewlek\u0142ych. Lista powik\u0142a\u0144 oty\u0142o\u015bci jest niezwykle d\u0142uga i obejmuje m. in. takie zaburzenia zdrowotne jak choroby uk\u0142adu sercowo – naczyniowego, st\u0142uszczenie w\u0105troby<\/a>, kamica \u017c\u00f3\u0142ciowa, choroby zwyrodnieniowe uk\u0142adu ruchu, cukrzyca typu 2 czy niekt\u00f3re nowotwory.<\/p>\n W jaki spos\u00f3b definiowana jest oty\u0142o\u015b\u0107? Oty\u0142o\u015b\u0107 to stan zwi\u0119kszenia masy cia\u0142a na drodze przyrostu tkanki t\u0142uszczowej powy\u017cej 25% masy cia\u0142a u m\u0119\u017cczyzn i powy\u017cej 30% masy cia\u0142a u kobiet<\/strong>. Obecnie nie s\u0105 stosowane pomiary wagi, gdy\u017c znacznie czulszym wska\u017anikiem jest BMI, czyli Body Mass Index. Jest to wska\u017anik masy cia\u0142a, kt\u00f3ry obliczany jest wed\u0142ug wzoru: BMI = masa cia\u0142a w kg \/ (wzrost w m)\u00b2. Za prawid\u0142owe uznaje si\u0119 warto\u015bci BMI w przedziale od 18,5 – 24,9. O nadwadze m\u00f3wimy przy BMI przyjmuj\u0105cy warto\u015b\u0107 25 – 29,9. Z kolei oty\u0142o\u015b\u0107 stwierdzana jest przy warto\u015bciach BMI przekraczaj\u0105cych 30.<\/p>\n Inn\u0105 metod\u0105 oceny oty\u0142o\u015bci jest wska\u017anik WHR, czyli waist – hip ratio. Wska\u017anik ten pozwala na rozpoznanie oty\u0142o\u015bci centralnej (brzusznej), czyli najgro\u017aniejszej postaci oty\u0142o\u015bci. W celu okre\u015blenia wska\u017anika WHR nale\u017cy dokona\u0107 pomiaru obwodu talii w najw\u0119\u017cszym miejscu oraz obwodu bioder w najszerszym miejscu. Prawid\u0142owe warto\u015bci wska\u017anika WHR to 0,8 u kobiet oraz 0,9 u m\u0119\u017cczyzn. Wy\u017csze warto\u015bci \u015bwiadcz\u0105 o oty\u0142o\u015bci brzusznej.<\/p>\n Tkanka t\u0142uszczowa jest tkank\u0105 aktywn\u0105 metabolicznie – adipocyty, czyli kom\u00f3rki t\u0142uszczowe syntetyzuj\u0105 cytokiny prozapalne. U os\u00f3b oty\u0142ych stwierdzany jest podwy\u017cszony poziom takich marker\u00f3w zapalnych jak bia\u0142ko CRP, Il – 6 czy TNF – alfa. Prawid\u0142owo\u015b\u0107 ta zauwa\u017calna jest zar\u00f3wno u oty\u0142ych doros\u0142ych, jak i dzieci – a tych drugich stale przybywa. Kiedy\u015b oty\u0142o\u015b\u0107 dotyczy\u0142a bowiem niemal wy\u0142\u0105cznie os\u00f3b doros\u0142ych, a dzi\u015b coraz cz\u0119\u015bciej dotyczy dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Jednym ze zwi\u0105zk\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 obficie wydzielane przez tkank\u0119 t\u0142uszczow\u0105 jest leptyna. Hormon ten aktywuje kom\u00f3rki uk\u0142adu odporno\u015bciowego oraz pobudza syntez\u0119 cytokin prozapalnych, co skutkuje rozwojem og\u00f3lnoustrojowego procesu zapalnego. Inne zwi\u0105zki syntetyzowane przez tkank\u0119 t\u0142uszczow\u0105, kt\u00f3re mog\u0105 nasila\u0107 stan zapalny to rezystyna, wisfatyna, Il – 4, Il – 6, Il – 18, Il – 10.<\/p>\n Na pod\u0142o\u017cu stanu zapalnego towarzysz\u0105cego oty\u0142o\u015bci mo\u017ce doj\u015b\u0107 do rozwoju wielu chor\u00f3b przewlek\u0142ych<\/strong>. Od lat znana jest zale\u017cno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy nadmiern\u0105 mas\u0105 cia\u0142a a wi\u0119kszym ryzykiem rozwoju chor\u00f3b uk\u0142adu sercowo – naczyniowego. Ka\u017cdy nadprogramowy kilogram zwi\u0119ksza ryzyko wyst\u0105pienia takich chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia jak mia\u017cd\u017cyca, nadci\u015bnienie, choroba niedokrwienna serca, zawa\u0142 serca czy udar m\u00f3zgu. Wynika to m. in. z faktu, i\u017c tkanka t\u0142uszczowa jest tkank\u0105 bardzo silnie ukrwion\u0105, co oznacza, \u017ce im wi\u0119cej t\u0142uszczu skumulowanego w organizmie, tym wi\u0119cej naczy\u0144 krwiono\u015bnych powstaje w celu jej od\u017cywienia i dotlenienia. Serce musi t\u0142oczy\u0107 krew przez znacznie d\u0142u\u017csz\u0105 sie\u0107 naczy\u0144 krwiono\u015bnych – a to mo\u017ce przeci\u0105\u017ca\u0107 mi\u0119sie\u0144 sercowy.<\/p>\n Kolejny mechanizm rozwoju nadci\u015bnienia u os\u00f3b oty\u0142ych dotyczy kumulowania si\u0119 kom\u00f3rek t\u0142uszczowych w nerkach i zatrzymywaniu sodu w organizmie. Tkanka t\u0142uszczowa sprzyja rozwojowi mia\u017cd\u017cycy i nadci\u015bnienia, a schorzenia te bardzo cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105 jednocze\u015bnie<\/strong>. Zmiany mia\u017cd\u017cycowe prowadz\u0105 do usztywnienia \u015bcian naczy\u0144 krwiono\u015bnych, co przek\u0142ada si\u0119 na wywieranie przez krew wi\u0119kszego nacisku na \u015bciany naczy\u0144 krwiono\u015bnych. Z kolei wysokie ci\u015bnienie krwi generuje powstanie mikrouszkodze\u0144 w \u015bcianach naczy\u0144 krwiono\u015bnych, co przek\u0142ada si\u0119 na przyspieszenie rozwoju blaszki mia\u017cd\u017cycowej. Nadci\u015bnienie i mia\u017cd\u017cyca sprzyjaj\u0105 rozwojowi choroby niedokrwiennej serca, czyli zw\u0119\u017cenia \u015bwiat\u0142a naczy\u0144 wie\u0144cowych unaczyniaj\u0105cych mi\u0119sie\u0144 sercowy. Prowadzi to do post\u0119puj\u0105cego niedotlenienie serca. Na pod\u0142o\u017cu p\u0119kaj\u0105cej blaszki mia\u017cd\u017cycowej lub zaawansowanych zmian mia\u017cd\u017cycowych mo\u017ce tak\u017ce doj\u015b\u0107 do rozwoju zawa\u0142u serca, czyli obumarcia mi\u0119\u015bnia sercowego. Ponadto nadci\u015bnienie t\u0119tnicze i mia\u017cd\u017cyca sprzyjaj\u0105 rozwojowi udaru m\u00f3zgu. Zar\u00f3wno zawa\u0142 serca, jak i udar mog\u0105 doprowadzi\u0107 do zgonu.<\/p>\n Przeczytaj:<\/strong> W jaki spos\u00f3b mo\u017cna obni\u017cy\u0107 ci\u015bnienie krwi? <\/a><\/p>\n Dlaczego oty\u0142o\u015b\u0107 przyczynia si\u0119 do tak rozleg\u0142ego zaburzenia funkcjonowania uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia? Stanowi zapalnemu towarzysz\u0105cemu oty\u0142o\u015bci towarzyszy powstawanie zwi\u0119kszonych ilo\u015bci wolnych rodnik\u00f3w, kt\u00f3re sprzyjaj\u0105 uszkodzeniu \u015bcian naczy\u0144 krwiono\u015bnych – a to przyspiesza rozw\u00f3j zmian mia\u017cd\u017cycowych<\/strong>. Cytokiny prozapalne stymuluj\u0105 przebudow\u0119 \u015bcian naczy\u0144 krwiono\u015bnych, oty\u0142o\u015bci towarzyszy tak\u017ce nasilenie proces\u00f3w krzepliwo\u015bci krwi. Insulinooporno\u015b\u0107, kt\u00f3ra cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142towarzyszy oty\u0142o\u015bci, nasila w\u0105trobow\u0105 syntez\u0119 lipoprotein VLDL i tr\u00f3jgliceryd\u00f3w, co przyczynia si\u0119 do wyst\u0105pienia zaburze\u0144 w profilu lipidowym krwi. Obni\u017ceniu poziomu cholesterolu HDL oraz zwi\u0119kszeniu poziomu cholesterolu LDL i tr\u00f3jgliceryd\u00f3w sprzyja ich kumulowanie w obr\u0119bie blaszki mia\u017cd\u017cycowej. Insulinooporno\u015bci mo\u017ce towarzyszy\u0107 hiperglikemia, czyli wzrost poziomu glukozy we krwi, co wynika z niew\u0142a\u015bciwej reakcji kom\u00f3rek na dzia\u0142anie insuliny i brak mo\u017cliwo\u015bci wykorzystania glukozy jako \u017ar\u00f3d\u0142a energii. Hiperglikemia nasila z kolei zjawisko glikacji, czyli uszkodzenia struktur bia\u0142kowych i lipidowych, w tym \u015br\u00f3db\u0142onka naczy\u0144 krwiono\u015bnych.<\/p>\n Powi\u0105zanie pomi\u0119dzy oty\u0142o\u015bci\u0105 a rozwojem cukrzycy typu 2 wynika ze wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powania insulinooporno\u015bci w obu tych stanach chorobowych. Wolne kwasy t\u0142uszczowe uwalniane z tkanki t\u0142uszczowej wykorzystywane s\u0105 przez kom\u00f3rki cia\u0142a jako \u017ar\u00f3d\u0142o energii, przez co spada zu\u017cycie glukozy. Ponadto oty\u0142o\u015b\u0107 sprzyja wyst\u0105pieniu st\u0142uszczenia trzustki, co mo\u017ce zmniejsza\u0107 jej funkcj\u0119 wydzielnicz\u0105 i zmniejsza\u0107 ilo\u015b\u0107 syntetyzowanej insuliny.<\/p>\n W przebiegu oty\u0142o\u015bci cz\u0119sto dochodzi do rozwoju chor\u00f3b staw\u00f3w. Wynika to zar\u00f3wno z mechanicznego przeci\u0105\u017cenia staw\u00f3w, a tak\u017ce rozwoju stanu zapalnego inicjowanego przez cytokiny prozapalne.<\/p>\n Przeczytaj:<\/strong> Sposoby leczenia insulinooporno\u015bci <\/a><\/p>\n Bardzo wiele chor\u00f3b cywilizacyjnych jest ze sob\u0105 \u015bci\u015ble powi\u0105zanych, schorzenia te mog\u0105 wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powa\u0107 ze sob\u0105 i rozwija\u0107 si\u0119 na pod\u0142o\u017cu podobnych mechanizm\u00f3w. Przyk\u0142adem jednoczesnego wyst\u0119powania rozmaitych zaburze\u0144 zdrowotnych jest tzw. zesp\u00f3\u0142 metaboliczny. Zesp\u00f3\u0142 metaboliczny wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 jednoczesnym wyst\u0119powaniem zaburze\u0144 hormonalno – metabolicznych, kt\u00f3re zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko rozwoju chor\u00f3b uk\u0142adu sercowo – naczyniowego.<\/p>\n Zgodnie z definicj\u0105 zaproponowan\u0105 przez Mi\u0119dzynarodow\u0105 Federacj\u0119 Diabetologiczn\u0105, kryteria rozpoznania zespo\u0142u metabolicznego s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce: wyst\u0119powanie oty\u0142o\u015bci brzusznej oraz co najmniej dw\u00f3ch kryteri\u00f3w dodatkowych. O oty\u0142o\u015bci brzusznej m\u00f3wimy w\u00f3wczas, gdy obw\u00f3d talii u kobiety przekracza 88 cm, a u m\u0119\u017cczyzny – 102 cm. Z kolei kryteria dodatkowe zespo\u0142u metabolicznego obejmuj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce cechy:<\/p>\n Ponadto do zespo\u0142u metabolicznego w\u0142\u0105czane s\u0105 takie zaburzenia zdrowotne jak hiperinsulinemia, insulinooporno\u015b\u0107, podwy\u017cszony poziom fibrynogenu we krwi oraz zaburzenia fibrynolizy, a tak\u017ce dna czy mikroalbuminuria, czyli wydalanie z moczem mikroalbuminy, \u015bwiadcz\u0105ce o uszkodzeniu k\u0142\u0119buszk\u00f3w nerkowych.<\/p>\n Wyst\u0119powanie zespo\u0142u metabolicznego cechuje wy\u0142\u0105cznie spo\u0142ecze\u0144stwa rozwini\u0119te, co wskazuje na wsp\u00f3\u0142czesny, niezdrowy tryb \u017cycia jako g\u0142\u00f3wn\u0105 mo\u017cliw\u0105 przyczyn\u0119 jego rozwoju. Cz\u0142owiek pierwotny do\u015bwiadcza\u0142 naprzemiennie okres\u00f3w g\u0142odu i syto\u015bci; okresowi syto\u015bci towarzyszy\u0142o gromadzenie zapasowej tkanki t\u0142uszczowej, a okresowi g\u0142odu – zu\u017cywanie zgromadzonych zapas\u00f3w energii. Obecnie cz\u0142owiek nie do\u015bwiadcza okres\u00f3w g\u0142odu, dominuje natomiast okres syto\u015bci – a organizm jest ewolucyjnie zakodowany w taki spos\u00f3b, aby podczas dost\u0119pno\u015bci po\u017cywienia odk\u0142ada\u0107 tkank\u0119 t\u0142uszczow\u0105. To prowadzi do rozwoju oty\u0142o\u015bci, zaburze\u0144 gospodarki w\u0119glowodanowo – insulinowej i lipidowej, a co za tym idzie – chor\u00f3b cywilizacyjnych.<\/p>\n U pod\u0142o\u017ca zespo\u0142u metabolicznego le\u017cy – podobnie jak w przypadku cukrzycy typu 2 – insulinooporno\u015b\u0107<\/strong>. Zazwyczaj pojawia si\u0119 ona w efekcie nadwagi lub sama jest przyczyn\u0105 nadmiernej masy cia\u0142a. W przebiegu nadwagi i insulinooporno\u015bci dochodzi do rozwoju takich zaburze\u0144 jak nadci\u015bnienie i mia\u017cd\u017cyca, co przyczynia si\u0119 do nawet 5 – krotnego wzrostu zgon\u00f3w z powod\u00f3w sercowo – naczyniowych, takich jak zawa\u0142 serca czy udar m\u00f3zgu. Oty\u0142o\u015b\u0107 brzuszna prowadzi do st\u0142uszczenia w\u0105troby i zaburzenia gospodarki lipidowej oraz w\u0119glowodanowej, co pog\u0142\u0119bia zaburzenia w funkcjonowaniu uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia i sprzyja rozwojowi cukrzycy typu 2. A powik\u0142aniami cukrzycy mo\u017ce by\u0107 m. in. niewydolno\u015b\u0107 nerek czy neuropatia.<\/p>\n Jednym z najwa\u017cniejszych za\u0142o\u017ce\u0144 odchudzania na drodze redukcji spo\u017cywanych kalorii jest to dotycz\u0105ce tego, \u017ce procesy poboru kalorii i ich spalania s\u0105 od siebie niezale\u017cne. W powszechnym mniemaniu ograniczenie spo\u017cycia kalorii sprawi, \u017ce tkanka t\u0142uszczowa zacznie znika\u0107, gdy\u017c organizm w celu podtrzymania wszystkich funkcji \u017cyciowych spali wi\u0119cej kalorii ni\u017c dostarczono mu w diecie. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce pob\u00f3r kalorii i ich zu\u017cycie s\u0105 wzajemnie powi\u0105zane i sta\u0142e zmniejszenie poda\u017cy kalorii wi\u0105\u017ce si\u0119 z obni\u017ceniem ich spalania. Stanowi to konsekwencj\u0119 adaptacji metabolizmu do ci\u0105g\u0142ego ograniczenia poda\u017cy kalorii i prowadzi do ma\u0142o efektywnego odchudzania. Tempo metabolizmu nie jest sta\u0142e i stabilne, mo\u017ce waha\u0107 si\u0119 znacznie pod wp\u0142ywem oddzia\u0142ywania rozmaitych czynnik\u00f3w, takich jak aktywno\u015b\u0107 fizyczna, poda\u017c kalorii wraz z diet\u0105, og\u00f3lny stan zdrowia, wiek, ilo\u015b\u0107 tkanki mi\u0119\u015bniowej i t\u0142uszczowej. Trudno zatem polega\u0107 nawet na najbardziej szczeg\u00f3\u0142owych obliczeniach dotycz\u0105cych dziennego zapotrzebowania na kalorie i odpowiedniego deficytu kalorycznego, kt\u00f3ry zapewni optymalne tempo utraty tkanki t\u0142uszczowej.<\/p>\n Fa\u0142szywa jest ponadto teoria dotycz\u0105ca samego procesu odk\u0142adania tkanki t\u0142uszczowej. W powszechnej opinii do kumulowania si\u0119 tkanki t\u0142uszczowej dochodzi w konsekwencji przyjmowania nadmiaru kalorii. W rzeczywisto\u015bci przyrost tkanki t\u0142uszczowej stanowi konsekwencj\u0119 wsp\u00f3\u0142oddzia\u0142ywania licznych sygna\u0142\u00f3w metabolicznych i hormonalnych, takich jak poziom insuliny, leptyny, kortyzolu, lipazy lipoproteinowej, lipazy hormonozale\u017cnej, adiponektyny….<\/strong> Sprowadzenie procesu przybierania na wadze do zwyk\u0142ych kalkulacji kalorycznych jest zatem daleko id\u0105cym uproszczeniem i sprawia, \u017ce spojrzenie na proces tycia, a tym samym odchudzania jest ca\u0142kowicie b\u0142\u0119dne.<\/p>\n Kolejny wymagaj\u0105cy obalenia mit dotyczy r\u00f3wno\u015bci spo\u017cywanych kalorii i ich jednakowego wp\u0142ywu na przyrost masy cia\u0142a. Wiadomym jest, \u017ce dieta bazuj\u0105ca na fast foodach i s\u0142odyczach wp\u0142ynie na mas\u0119 cia\u0142a ni\u017c ta bazuj\u0105ca na rybach, warzywach i produktach zbo\u017cowych – nawet w\u00f3wczas, gdy jad\u0142ospisy maj\u0105 tak\u0105 sam\u0105 kaloryczno\u015b\u0107. Wynika to z r\u00f3\u017cnic w oddzia\u0142ywaniu poszczeg\u00f3lnych makrosk\u0142adnik\u00f3w diety na poziom hormon\u00f3w, zw\u0142aszcza insuliny.<\/p>\nCzym jest oty\u0142o\u015b\u0107?<\/h2>\n
Tkanka t\u0142uszczowa<\/h3>\n
Mo\u017cliwy rozw\u00f3j chor\u00f3b przewlek\u0142ych<\/h3>\n
Zesp\u00f3\u0142 metaboliczny – epidemia XXI wieku<\/h2>\n
\n
Geneza zespo\u0142u metabolicznego<\/h3>\n
![\"oty\u0142o\u015b\u0107\"](\"https:\/\/healthyketodiet.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/otylosc-dieta.jpg\")
Hormonalna teoria oty\u0142o\u015bci<\/h2>\n